Hoe je als gemeente jongeren écht laat meedenken, co-creatie in vier stappen

Iedereen wil 'jongerenparticipatie' op papier. In de praktijk eindigt het vaak bij één enquête, één jongerenraad-zitting en een kop koffie met drie vrijwilligers die toevallig al actief waren. Echte co-creatie is moeilijker, maar veel waardevoller. Hier zijn de vier stappen die wij sinds 2022 hanteren.

Stap 1, Eigen veld in (niet andersom)

Begin niet met een uitnodiging naar het stadhuis. Begin op de plek zelf. Sta op het skatepark, in de gymzaal, op het schoolplein. Neem geen folder mee, neem koffie en vragen mee. Wat doe je hier? Wat mis je? Wat zou jij anders doen?

Effect: jongeren delen meer als ze niet als beleidsobject worden behandeld. Een eerste rondje van twee uur op een park levert vaak meer op dan een uur jongerenraad.

Stap 2, Werk met cliques, niet individuen

Urban scenes draaien op groepen, niet op individuen. Spreek dus niet één jongere, maar een crew. Een crew valideert zichzelf, neemt elkaar mee en blijft komen ook als de individuele leden wisselen.

Wat wij doen: we werken met crew-leiders als ambassadeurs. Onze Urban Leadercourse versterkt deze rol: we leiden crew-leiders op tot rolmodellen die zowel beleid als de straat begrijpen.

Stap 3, Geef beslissingsmacht, niet alleen inspraak

Inspraak is luisteren. Co-creatie is meebeslissen. Geef jongeren een eigen budget om te besteden, een rol in de programma-keuze, of stem in de ontwerpkeuzes. Anders blijft het symbolisch.

Voorbeeld: een seizoens-jongerenbudget, te besteden aan eigen evenementen of clinics. Onze ervaring: 80% van wat ze ermee doen, hadden gemeenten zelf nooit bedacht, en de helft daarvan werkt beter.

Stap 4, Borg de rol structureel

Co-creatie die alleen voor één project bestaat, is feitelijk inspraak met andere woorden. Borg de rol structureel: in het sportakkoord, in de Sportraad, in de jaarcyclus van de afdeling.

Drie valkuilen

1. De 'gouden jongere', één gemotiveerde jongere wordt overal naartoe gehaald. Dat brandt op en is geen co-creatie.
2. Symboolzittingen, uitnodigingen voor één raadsvergadering met smileys op de uitnodiging. Geeft slecht gevoel én weinig opbrengst.
3. Te complexe taal, beleidsdocumenten met co-creatie-pretentie maar mbo-onleesbaar. Schrijf in de taal van de scene, of laat jongeren meeschrijven.